Các đời vua nhà lê

bfss_flashfile = "http://www.hamon-design.com/templates/rhuk_solarflare_ii/flash/logo.swf"; bfss_width = 620; bfss_height = 110; bfss_id = "fls_moview";
----*Liên kết website*---- Đảng cộng sản việt nam Quốc hội nước ta Văn chống quốc hội chính phủ cả nước Người đại biểu
*
*
*
*

*
Hôm nay
*
Ngày hôm qua
*
Cả tuần
*
Cả tháng
*
Tất cả5583723

bfss_flashfile = "http://www.hamon-design.com/templates/rhuk_solarflare_ii/flash/banner_su.swf"; bfss_width = 190; bfss_height = 93; bfss_id = "fls_moview";
lưu niệm 78 năm Ngày thành lập và hoạt động Hội Liên Hiệp thiếu phụ Việt Nam Muốn khám phá về một quốc gia, bạn ta thường thông qua cánh cửa ngõ mầu nhiệm có tên LỊCH SỬ
Triều Lê Sơ (1428-1527)
*

1. Lê Thái Tổ (Lê Lợi, 1428-1433)

Lớn lên, ông có tác dụng chức Phụ đạo ở Khả Lam, ông cần cù dùi mài đọc sách và binh pháp, nghiền ngẫm thao lược, tra cứu mời những người mưu trí, chiêu tập dân lưu lại tán, hăng hái dấy nghĩa binh, ao ước trừ loàn lớn.

Bạn đang xem: Các đời vua nhà lê

Mùa xuân năm Mậu Tuất - 1418, Lê Lợi đang cùng đông đảo hào kiệt bạn hữu hướng như Nguyễn Trãi, trần Nguyên Hãn, Lê Văn An, Lê Văn Linh, Bùi Quốc Hưng, lưu giữ Nhân Chú v.v... Phất cờ khởi nghĩa ở Lam Sơn, xưng là Bình Định Vương, lôi kéo nhân dân đồng lòng vực dậy đánh giặc cứu nước.

Suốt 10 năm nằm tua nếm mật, vào hiện ra tử, Lê Lợi đã chỉ đạo cuộc loạn lạc chống quân Minh chiến thắng lợi.

Ngày 15 tháng tư năm Mậu Thân - 1428, Lê Lợi xác nhận lên ngôi Vua tại năng lượng điện Kính Thiên xưng là "Thuận Thiên quá vận, Duệ Văn Anh Vũ Đại Vương" đặt tên nước là Đại Việt, đóng đô nghỉ ngơi Đông Đô (Hà Nội) đại xá thiên hạ, ban cha "Bình Ngô đại cáo" - đây đó là "Tuyên ngôn độc lập" lần thứ 2 của tổ quốc ta. Bình Ngô đại cáo bắt đầu ghi:

"... Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân, Quân điếu phát trước lo trừ bạo Xét như nước Đại Việt ta, Thực là một trong những nước văn hiến Cõi bên bờ sông núi đang riêng Phong tục bắc nam cũng khác..."

"Bình Ngô đại cáo" do phố nguyễn trãi thảo là một trong thiên anh hùng ca xuất xắc vời, bất hủ, nêu cao ý chí độc lập, trường đoản cú chủ, truyền thống cuội nguồn quật cường, quật cường của dân tộc bản địa ta.

Trong Đại Việt sử ký kết toàn thư có ghi lời bàn: "Lê Thái Tổ từ khi lên ngôi đến lúc mất, thi hành chính sự, thực cực kỳ khả quan, như ấn định vẻ ngoài lệnh, chế tạo ra lễ nhạc, mở khoa thi, đặt cấm vệ, thiết kế quan chức, thành lập và hoạt động phủ huyện, thu thập sách vở, mở có trường học... Cũng hoàn toàn có thể gọi là tất cả mưu kế xa rộng, mở với cơ nghiệp..."

Lê Thái Tổ mất ngày 22 tháng Tám năm Quý Sửu - 1433, hưởng trọn thọ 49 tuổi, táng nghỉ ngơi Vĩnh Lăng tại Lam Sơn, Thanh Hoá, trị bởi được 5 năm.

2. Lê Thái Tông (Nguyên Long, 1433-1442)

Lê Thái Tông tên huý là Nguyên Long, sinh ngày 20 tháng 11 năm Quý Mão - 1423, là con thứ nhị của Lê Lợi cùng bà Phạm Thị Ngọc Trần, đăng vương vua ngày 8 mon 9 năm Qúy Sửu - 1433, rước niên hiệu là Thiệu Bình.

"Đại Việt sử ký kết toàn thư" ghi: "Vua thiên tư sáng xuyên suốt nối vận thái bình: bên phía trong ức chế quyền thần, bên phía ngoài đánh dẹp Di địch. Trọng đạo sùng Nho, mở khoa thi lựa chọn hiền sĩ, xử tù, xét án hầu như tha thiết bị khoan hồng. Cũng là bậc vua tài năng nối giữ cơ đồ. Tuy vậy đam mê tửu sắc, cho nỗi thình lình băng ở bên phía ngoài cũng là tự mình chuốc đem hoạ..."

Lê Thái Tông lên ngôi vua bắt đầu 11 tuổi, còn thừa trẻ lại bắt buộc đối phó với tình hình triều đình tương đối phức tạp. Xích míc và phân tách rẽ thân hai lực lượng: một bên là các công thần khai quốc, mở màn là Đại tứ đồ Lê Sát, Lê Ngân; một mặt là đầy đủ quan lại khoa bảng. Mặc dù vậy Thái Tông vẫn đủ khả năng để không cho các đại thần trọn vẹn thao túng.

Ngày 27 tháng 7 năm Nhâm Tuất - 1442, Thái Tông đi tuần sinh hoạt miền Đông, cẩn thận quân ngơi nghỉ thành Chí Linh. Nguyễn trãi mời vua ngự miếu Côn Sơn, chỗ ở của Nguyễn Trãi. Ngày 4 mon 8, vua về mang đến Lệ chi Viên - sân vườn vải thị xã Gia Định - nay ở trong Gia Lương, Bắc Ninh. Cùng đi với vua tất cả Nguyễn Thị Lộ, một fan thiếp của Nguyễn Trãi, được vua mếm mộ và luôn phải theo hầu ở kề bên vua. Đêm đó Thái Tông bị bạo bệnh dịch chết bất ngờ đột ngột khi mới trăng tròn tuổi. Bọn gian thần trong triều vu mang đến Nguyễn Thị Lộ tội ám sợ vua, rồi khép nguyễn trãi vào án "tru di tam tộc". Ngày 16 mon 8, phố nguyễn trãi và bố họ bị hành hình. Chỉ bao gồm một người thoát chết là bà Phạm Thị Mẫn, một fan thiếp khác của nguyễn trãi đang sở hữu thai, được học tập trò của ông chuyển trốn sang trọng Lào. Bà Mẫn đẻ ra Nguyễn Anh Vũ. Sau này, vua Lê Thánh Tông minh oan mang lại Nguyễn Trãi. Nguyễn Anh Vũ được vua trọng dụng. Ông Nguyễn Văn Cừ, nguyên Tổng túng bấn thư Đảng cộng sản Đông Dương là "hậu duệ" thuộc dòng họ nghỉ ngơi Tiên Du, tỉnh bắc ninh của Nguyễn Trãi.

Vua Lê Thánh Tông mất mới đôi mươi tuổi, dẫu vậy đã có bốn đàn ông do bốn cô vợ sinh ra. Bà Chiêu Nghi Dương Thị túng bấn sinh ra Nghi Dân; bà Thần Phi Nguyễn Thị Anh hình thành Hoàng tử Bang Cơ; bà Tiệp Dư Ngô Thị Ngọc Giao có mặt Hoàng tử bốn Thành - về sau lên ngôi vua, hiệu là Lê Thánh Tông; với một bà vợ khác xuất hiện Cung Vương xung khắc Xương.

3. Lê Nhân Tông (Bang Cơ, 1442-1459)

Lê Nhân Tông thương hiệu huý là Bang Cơ, nhỏ thứ của Lê Thái Tông, sinh ngày 9 tháng 6 năm Tân Dậu - 1441. Ngày 16 mon 11 năm Tân Dậu - 1441 được lập là Hoàng Thái tử, ngày 12 tháng 8 năm Nhâm Tuất - 1442 lên ngôi vua đổi niên hiệu là Thái Hoà. Thời điểm đó Lê Nhân Tông bắt đầu 2 tuổi, Thái hậu Tuyên Từ đề nghị buông mành nhiếp chính.

Tháng 11 năm Quý Dậu - 1453, vua 12 tuổi, Thái hậu trả quyền chính cho vua rồi lui về sinh hoạt cung riêng. Vua thay đổi niên hiệu là Diên Ninh, đặc xá cho thiên hạ. Người đời bấy giờ mệnh danh tài năng và đức độ của vua.

"Đại Việt sử cam kết toàn thư" ghi: "Vua tuổi còn ấu thơ đã có thiên vị sáng suốt, vẻ tín đồ tuấn tú, lối hoàng, dáng điệu nghiêm trang, sùng đạo Nho, nghe can gián, thương fan làm ruộng, yêu nuôi muôn dân, thực là bậc vua giỏi, biết giữ gìn cơ đồ, rủi ro bị cướp ngôi, giết thịt hại. Yêu quý thay!".

Trước kia, Dương Thị túng bấn là bà mẹ Nghi Dân gồm tội với Lê Thái Tông, đề nghị Nghi Dân không được lập làm thái tử, new ngầm đựng mưu gian nhòm ngó ngôi báu, cùng lũ đồng đảng là Phạm Đồn, Phan Ban, trần Lăng thế đầu đàn vô lại côn đồ, tối ngày 3 tháng 10 năm Kỷ Mão - 1459 bắc thang chia thành ba đường, trèo thành cửa Đông, lẻn vào cung cấm giết bị tiêu diệt vua Lê Nhân Tông cùng Tuyên tự Hoàng thái hậu.

Lê Nhân Tông bị giết chết lúc mới 19 tuổi, có tác dụng vua được 17 năm.

Nghi Dân từ lập làm cho vua, tuy thế chỉ 8 mon sau lại bị các đại thần là Nguyễn Xí, Đinh Liệt xướng nghĩa giết bọn phản nghịch, giáng Nghi Dân xuống tước hầu, rồi lập Hoàng tử tư Thành lên có tác dụng vua, đó là Lê Thánh Tông.

4. Lê Thánh Tông (Tư Thành,1460-1497)

Lê Thánh Tông tự là tứ Thành có tên huý là Hạo, nam nhi út của Lê Thái Tông với bà Ngô Thị Ngọc Giao - phụ nữ Thái Bảo Ngô Từ. Lê tư Thành có mặt tại chùa Huy Văn - nay ở trong ngõ Văn Chương, phố Tôn Đức chiến hạ (Hàng Bột cũ), Hà Nội. Sinh sống giữa chốn dân gian từ nhỏ đến năm lên 4 tuổi. Chị em Nhân Tông khi ấy đang buông mành nghe chủ yếu sự, mang lại đón bốn Thành về nghỉ ngơi trong cung rồi phong có tác dụng Bình Nguyên vương hàng ngày cùng vua Nhân Tông và những vương hầu khác học tập tại toà Kính Diên. Tứ Thành chăm chỉ học tập, mẫu mã đoan chính, thông tuệ rộng người, được vua Nhân Tông siêu yêu quý.

Lê Thánh Tông sinh ngày trăng tròn tháng 7 năm Nhâm Tuất - 1442. Ngày 6 mon 6 năm Canh Thìn - 1460, các quan đại thần phế truất Nghi Dân, rước tư Thành - lúc đó 18 tuổi - đăng vương vua.

Lê Thánh Tông không còn lòng âu yếm việc nước: mở khoa thi, kén chọn hiền tài, khuyến khích cấp dưỡng nông nghiệp, mở mang ngành nghề, không ngừng mở rộng giao lưu lại buôn bán, phát hành chế độ quân điền, coi trọng việc đảm bảo biên giới quốc gia. Bản đồ biên giới tổ quốc Đại Việt được xong xuôi dưới triều Lê Thánh Tông.

Bộ phương tiện Hồng Đức nổi tiếng mang niên hiệu vua Lê Thánh Tông còn lại cho tới thời điểm bây giờ là trong những bộ luật hoàn hảo và có rất nhiều điểm văn minh nhất bên dưới thời phong con kiến nước ta.

Bộ Đại việt sử ký kết toàn thư bởi vì sử quan lại Ngô Sĩ Liên soạn năm Kỷ Hợi - 1479 dưới sự chỉ huy của vua Lê Thánh Tông.

Lê Thánh Tông còn lập ra Hội Tao Đàn bao gồm 28 ông tiến sĩ xuất sắc văn thơ nhất nước thời đó hotline là "Tao Đàn nhị thập bát tú" vị nhà vua làm cho nguyên suý.

Năm 1497, Lê Thánh Tông mất, ở ngôi 37 năm, thọ 56 tuổi, táng ở Chiêu Lăng.

5. Lê Hiến Tông (Lê Tăng,1498-1504)

Lê Hiến Tông mang tên huý là Huy, con trưởng của Lê Thánh Tông, mẹ là ngôi trường Lạc Thánh từ Hoàng Thái hậu Nguyễn Thị Hằng, con gái thứ hai của Trình quốc công Đức Trung.

Hiến Tông sinh ngày 10 tháng 8 năm Tân Tỵ - 1461. Ông mất ngày 23 tháng 5 năm ngay cạnh Tý - 1504, ở ngôi được 6 năm, lâu 44 tuổi.

Lê Túc Tông thương hiệu huý là Thuần, là con trai thứ 3 của Lê Hiến Tông, bà mẹ là Trang Thuận Hoàng Thái hậu Nguyễn Thị Hoàn, quê sống Bình Lăng, Thiên Thi, Hưng Yên.

Xem thêm:

Lê Túc Tông yêu thích học hỏi, thân tín đồ hiền, vui điều thiện, chính xác là một vị vua xuất sắc giữ nghiệp thái bình.

Lê Túc Tông lên ngôi vua ngày 6 mon 6 năm 1504. Tháng 11 năm 1504 mắc căn bệnh nặng, biết ko qua khỏi new mời những quan triều thần mang đến để chỉ định người anh thứ 2 là Lê Tuấn lên ngôi vua. Ngày 7 tháng 12 năm 1504 vua Túc Tông mất, nghỉ ngơi ngôi được 6 tháng, lâu 17 tuổi.

7. Lê Uy Mục (Lê Tuấn,1505-1509)

Lê Uy Mục tên huý là Tuấn, sinh ngày 5 mon 5 năm 1488, bà mẹ là Chiêu Nhân Hoàng Thái hậu Nguyễn Thị Cận, bạn làng Phù Chẩn, thị trấn Đông Ngàn, Bắc Giang, đăng quang vua ngày 22 tháng một năm 1505.

Lê Uy Mục từ lúc lên ngôi vua si mê rượu chè, gái đẹp, đam mê giết người, tin dùng người họ mẹ. Sự tàn bạo quá xứng đáng của Lê Uy Mục làm nên bất bình vào dân bọn chúng và triều thần.

Tháng 11 năm 1509, Giản Tu Công Oanh trường đoản cú xưng là Cẩm Giang Vương sống Tây Đô (Thanh Hoá) chuyển quân về chỉ chiếm Đông tởm (Hà Nội) bắt được với bức Lê Uy Mục từ tử mon 12/1509.

Lê Uy Mục nghỉ ngơi ngôi được 4 năm, thọ 22 tuổi.

8. Lê Tương Dực (Lê Oanh, 1509-1516)

Lê Tương Dực tên huý là Oanh, là cháu nội của vua Lê Thánh Tông, con thứ hai của kiến Vương Lê Tân cùng bà Huy từ bỏ Hoàng Thái hậu Trịnh Thị Tuyên, người làng Thuỷ Chú, huyện Lôi Dương (tức thọ Xuân, Thanh Hoá), sinh ngày 25 tháng 6 năm 1495.

Sau khi làm thịt Lê Uy Mục, Oanh từ bỏ lập có tác dụng Vua.

Bản thân Lê Tương Dực cũng dấn thân con đường nạp năng lượng chơi truỵ lạc. Tháng 5/1514 nghe sàm tấu của Hiệu uý Hữu Vĩnh giết bị tiêu diệt 15 vương vãi Công, mang đến gọi các cung nhân của triều trước vào cung để gian dâm.

Trịnh Duy Sản những lần can ngăn, Vua không nghe, còn mang Sản ra đánh bằng trượng.

Tháng 4/1516, Trịnh Duy Sản không đúng đâm chết Tương Dực. Tương Dực sống ngôi được 7 năm, thọ 22 tuổi.

9. Lê Chiêu Tông (Lê Ý, 1516-1522)

Lê Chiêu Tông tên huý là ý, mang tên nữa là Huệ, cháu tứ đời của Lê Thánh Tông, bé trưởng của Cẩm Giang vương vãi Lê Sùng và bà Hoàng Thái hậu Trịnh Thị Loan, người xã Phi Bạo, thị trấn Thanh Chương (Nghệ An).

Lê Chiêu Tông sinh ngày 4 tháng 10 năm Bính dần dần - 1506.

Sau khi giết thịt Tương Dực, Trịnh Duy Sản với Lê Nghĩa Chiêu đón Lê Ý về tôn có tác dụng vua Lê Chiêu Tông thời điểm đó mới 11 tuổi.

Dưới triều Lê Chiêu Tông, giặc giã nổi lên như ong, dân chúng đau đớn về cảnh loạn lạc, đầu rơi tiết chảy.

Mạc Đăng Dung là giữa những người phò lập vua, bằng kĩ năng quân sự trông rất nổi bật đã ranh mãnh thâu nắm quyền hành. Oai quyền của Mạc Đăng Dung ngày một lớn. Mạc Đăng Dung cho con gái nuôi vào hầu vua thực chất là để dò xét coi giữ, Mạc Đăng Doanh là con lớn của Mạc Đăng Dung làm cho chức Dục Mỹ hầu canh dữ điện Kim Quang. Ba con Mạc Đăng Dung ngày càng bao gồm mưu đồ thoán đoạt.

Trước tình trạng đó, Lê Chiêu Tông mưu ngầm cùng với Trịnh mặc dù tìm giải pháp triệt hạ quyền lực của họ Mạc. Mưu bị bại lộ, vua yêu cầu bỏ chạy khỏi tởm thành.

Mạc Đăng Dung đã cùng triều thần lập Lê Xuân, em của Lê Chiêu Tông lên làm vua vào trong ngày 1 tháng 8 năm Nhâm Ngọ - 1522. Lê Chiêu Tông bị giáng xuống có tác dụng Đà Dương vương vãi rồi bị tóm gọn giết thời gian đó mới 21 tuổi, được gia công vua 6 năm.

10. Lê Cung Hoàng (Lê Xuân, 1522-1527)

Lê Cung Hoàng tên húy là Xuân được Mạc Đăng Dung lập lên làm cho vua lúc 15 tuổi.

Lê Cung Hoàng sinh ngày 26 tháng 7 năm Đinh Mão - 1507. Năm 1524, Mạc Đăng Dung tự mình thăng tước Bình Chương quân quốc trọng sự Thái phó Nhân quốc công. Mon 10 năm 1525, Mạc Đăng Dung tự làm cho Đô tướng tá dẫn toàn bộ thuỷ, lục quân vào tiến công Thanh Hoá, bắt được vua Lê Chiêu Tông đem lại kinh sư kìm hãm và mang đến tháng 12/1526 thì đem giết chết.

Sau lúc giết chết Lê Chiêu Tông, Mạc Đăng Dung rút quân về đóng góp ở Cổ Trai, dẫu vậy vẫn khắc chế và kìm hãm triều đình. Tháng 4/1527, Cung Hoàng không đúng Trung sứ Đỗ Hiếu Đế mang đến làng Cổ Trai tấn phong mang lại Đăng Dung làm cho An Hưng Vương.

Mặc dù được vua ân sủng khoản đãi và phó thác trọng trách, tuy nhiên Mạc Đăng Dung vẫn kiên quyết chớp thời cơ giành ngôi nhà vua về đến họ Mạc.

Ngày 15 mon 6 năm Đinh Hợi - 1527, Mạc Đăng Dung mang quân trường đoản cú Cổ Trai vào đế kinh Thăng Long nghiền vua nên nhường ngôi, bắt Vua và Thái hậu từ tử. Như vậy Lê Cung Hoàng sống ngôi được 5 năm, lâu 21 tuổi.

Kể từ bỏ Lê Thái Tổ đăng vương năm 1428 đến Lê Cung Hoàng bị giết vào năm 1527, trải qua 10 đời Vua, cả thảy đúng 99 năm. Những nhà sử học hotline là triều Lê Sơ.